شیر بک واش یک شیر دو راهه است که برای تخلیه آب از یک مخزن یا لوله استفاده می شود. این شیر دارای دو خروجی است که یکی برای تخلیه آب و دیگری برای ورود آب است. دو کاربرد اصلی شیر بک واش عبارتند از تخلیه آب از مخازن یا لوله ها و شستشوی مخازن یا لوله ها. شیر های بک واش در انواع مختلفی از مواد و اندازه ها موجود هستند. جنس شیر های بک واش معمولاً از برنج، فولاد یا پلاستیک است. اندازه شیر های بک واش نیز با توجه به کاربرد آن متفاوت است. به عنوان مثال، شیر هایی که برای تخلیه مخازن آبگرمکن استفاده می شوند، معمولا بزرگتر از شیر های بک واشی هستند که برای شستشوی مخازن آب استفاده می شوند.
در این مطلب با چه مواردی آشنا می شویم ؟
شیر بک واش یا شستشوی معکوس، یک شیر کنترل جریان آب در دستگاههای تصفیه آب صنعتی است که وظیفه شستشوی فیلتر ممبران را بر عهده دارد. فیلتر ممبران یکی از مهمترین فیلترهای دستگاه تصفیه آب است که وظیفه حذف املاح و ناخالصیهای آب را بر عهده دارد.
این فیلتر به مرور زمان و تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند سختی آب، املاح معدنی، و رسوبات ممکن است دچار رسوبگذاری شود. رسوبگذاری در فیلتر ممبران باعث کاهش عملکرد دستگاه تصفیه آب و افزایش مصرف انرژی میشود.
شیر های بک واش با ایجاد جریان آب معکوس در فیلتر ممبران، رسوبات و املاح جمع شده در لایههای ممبران را از بین میبرند. این شیر معمولا در دو نوع دستی و برقی وجود دارد.
عملکرد شیر های بک واش دستی: در این شیر در نوع دستی، کاربر باید به صورت دستی شیر را باز کند تا جریان آب معکوس ایجاد شود. این کار معمولا به صورت روزانه یا هفتگی انجام میشود.
عملکرد شیر های بک واش برقی: در این شیر در نوع برقی، شیر به صورت خودکار و با برنامهریزی از پیش تعیینشده باز میشود. این کار معمولاً هر چند ساعت یک بار انجام میشود.
یکی از مهمترین تأثیرات شیر بک واش بر عملکرد دستگاه تصفیه آب، افزایش دبی آب خروجی است. رسوبات و آلودگیهایی که در فیلتر ممبران جمع میشوند، باعث کاهش دبی آب خروجی دستگاه میشوند. با شستشوی فیلتر ممبران با شیر بک واش، این رسوبات و آلودگیها از فیلتر خارج میشوند و دبی آب خروجی دستگاه افزایش مییابد.
تأثیر دیگر شیر بک واش بر عملکرد دستگاه تصفیه آب، بهبود کیفیت آب خروجی است. رسوبات و آلودگیهایی که در فیلتر ممبران جمع میشوند، میتوانند باعث کاهش کیفیت آب خروجی دستگاه شوند. با شستشوی فیلتر ممبران با شیر بک واش، این رسوبات و آلودگیها از فیلتر خارج میشوند و کیفیت آب خروجی دستگاه بهبود مییابد.
یکی از مهمترین تأثیرات شیر های بک واش بر طول عمر دستگاههای تصفیه آب صنعتی، افزایش طول عمر فیلتر ممبران است. رسوبات و آلودگیهایی که در فیلتر ممبران جمع میشوند، باعث کاهش عمر فیلتر میشوند. با شستشوی فیلتر ممبران با شیر بک واش، این رسوبات و آلودگیها از فیلتر خارج میشوند و طول عمر فیلتر ممبران افزایش مییابد.
تأثیر دیگر شیر های بک واش بر طول عمر دستگاه تصفیه آب، کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری دستگاه است. رسوبات و آلودگیهایی که در فیلتر ممبران جمع میشوند، میتوانند باعث خرابی دستگاه شوند. با شستشوی فیلتر ممبران با شیر بک واش، این رسوبات و آلودگیها از فیلتر خارج میشوند و هزینههای تعمیر و نگهداری دستگاه کاهش مییابد.

دلایل نیاز به بک واش دستگاه تصفیه عبارتند از:
حذف رسوبات و سایر مواد زائد: با گذشت زمان، رسوبات و سایر مواد زائد می توانند در فیلتر جمع شوند و عملکرد آن را کاهش دهند. شیر های بک واش با خارج کردن این مواد زائد، عملکرد فیلتر را بهبود می بخشند.
جلوگیری از مسدود شدن فیلتر: اگر رسوبات و سایر مواد زائد در فیلتر جمع شوند، ممکن است باعث مسدود شدن فیلتر شوند. این امر باعث کاهش جریان آب و در نهایت خرابی فیلتر می شود. شیر های بک واش با خارج کردن این مواد زائد، از مسدود شدن فیلتر جلوگیری می کنند.
توزیع یکنواخت آب در فیلتر: شیر بک واش با توزیع یکنواخت آب در فیلتر، از تجمع رسوبات و سایر مواد زائد در یک ناحیه خاص از فیلتر جلوگیری می کند.
| دلایل نیاز به شیر بک واش | اهمیت آنها |
| حذف رسوبات و سایر مواد زائد | خارج کردن مواد زائد |
| جلوگیری از مسدود شدن فیلتر | حفظ جریان آب |
| توزیع یکنواخت آب در فیلتر | جلوگیری از تجمع رسوبات و سایر مواد زائد در یک ناحیه خاص از فیلتر |
شیرهای بک واش را می توان از نظر نحوه عملکرد در سیستم بک واش به دو دسته کلی تقسیم کرد:
شیرهای دستی بک واش از ساده ترین و قدیمی ترین انواع شیرهای بک واش هستند. این شیرها دارای یک اهرم یا دسته هستند که با چرخاندن آن می توان جهت جریان آب را تغییر داد. شیرهای دستی بک واش نیاز به دخالت نیروی انسانی دارند و بنابراین دقت عملکرد آنها به مهارت اپراتور بستگی دارد.
شیرهای اتوماتیک بک واش از پیشرفته ترین انواع شیرهای بک واش هستند. این شیرها به صورت خودکار و بدون نیاز به دخالت نیروی انسانی، عملیات بک واش را انجام می دهند. شیرهای اتوماتیک بک واش دارای یک سیستم کنترلی هستند که زمان و مدت زمان بک واش را تعیین می کند.
شیرهای اتوماتیک بک واش را می توان از نظر نوع سیستم کنترلی به دو دسته کلی تقسیم کرد:
شیرهای اتوماتیک بک واش با کنترل زمانی، زمان و مدت زمان بک واش را بر اساس یک برنامه زمانی از پیش تعیین شده انجام می دهند. این برنامه زمانی معمولا توسط یک کنترل کننده الکترونیکی یا تایمر تنظیم می شود.
شیرهای اتوماتیک بک واش در عملکرد فیلتر بک واش آب با کنترل فشار، زمان و مدت زمان بک واش را بر اساس میزان فشار آب ورودی به فیلتر انجام می دهند. در عملکرد فیلتر بک واش آب این شیرها دارای یک سنسور فشار هستند که میزان فشار آب ورودی را اندازه گیری می کند و در صورت کاهش فشار آب، عملیات فیلتر بک واش آب را آغاز می کند.
انتخاب شیر بک واش مناسب، باید با توجه به نوع سیستم تصفیه آب و نیازهای کاربر انجام شود. در صورتی که سیستم تصفیه آب کوچک و ساده باشد، می توان از شیرهای دستی بک واش استفاده کرد. اما در صورتی که سیستم تصفیه آب بزرگ و پیچیده باشد، استفاده از شیرهای اتوماتیک بک واش توصیه می شود.

مراحل نصب شیر های بک واش را در این بخش بررسی می کنیم
مراحل راهاندازی شیر های بک واش را هم در همین بخش بررسی می کنیم
باز کردن شیر اصلی: اولین مرحله در راه اندازی شیر های بک واش، باز کردن شیر اصلی است. این کار باعث می شود که آب به سیستم تصفیه آب وارد شود.
قرار دادن شیر در حالت بک واش: پس از باز کردن شیر اصلی، باید شیر بک واش را در حالت بک واش قرار دهید. این کار باعث می شود که آب در جهت مخالف جریان عادی، از فیلتر عبور کند.
استارت پمپ: پس از قرار دادن شیر در حالت بک واش، باید پمپ را استارت کنید. این کار باعث می شود که آب از فیلتر عبور کند.
پایان بک واش: پس از مدتی، رسوبات و آلودگی های جمع شده در فیلتر، از آن خارج می شوند. در این مرحله، می توانید شیر بک واش را در حالت اولیه قرار دهید و پمپ را خاموش کنید.
قبل از شروع کار، مطمئن شوید که شیر اصلی بسته شده است.
هنگام نصب و راه اندازی شیر، از دستکش و عینک ایمنی استفاده کنید.
از ضربه زدن به شیر خودداری کنید.
در صورت مشاهده هرگونه نشتی، سریعاً آن را برطرف کنید.

شیرهای بک واش یکی از اجزای مهم سیستم های فاضلاب ساختمان ها هستند. این شیرها وظیفه تخلیه آب از لوله های فاضلاب را بر عهده دارند و از ایجاد گرفتگی در این لوله ها جلوگیری می کنند. شیرهای بک واش انواع مختلفی دارند که هر کدام از آنها ویژگی های خاص خود را دارند. برخی از این شیرها دستی هستند و برای باز و بسته کردن آنها باید از دست استفاده کرد. برخی دیگر خودکار هستند و با فشار آب باز و بسته می شوند.
شیرهای بک واش باید به طور منظم بررسی و سرویس شوند تا از عملکرد صحیح آنها اطمینان حاصل شود. در صورت خرابی شیرهای بک واش، آب از لوله های فاضلاب به داخل ساختمان نفوذ می کند و باعث ایجاد خسارت می شود.